چهارم اينكه : صراط مستقيم از آنجايى كه امرى است كه در تمامى سبيلهاى مختلف محفوظ مىباشد ، لذا صحيح است كه يك انسان هدايت شده ، باز هم بسوى آن هدايت شود ، خداى تعالى او را از صراط بسوى صراط هدايت كند ، به اين معنا كه سبيلى كه قبلا بسوى آن هدايتش كرده بوده ، با هدايت بيشترى تكميل نموده به سبيلى كه ما فوق سبيل قبلى است هدايت فرمايد ، پس اگر مىبينيم كه در آيات مورد بحث كه حكايت زبان حال بندگان هدايت شده خدا است ، از زبان ايشان حكايت مىكند ، كه همه روزه ميگويند : ( ما را بسوى صراط مستقيم هدايت فرما ) ، نبايد تعجب كنيم ، و يا اشكال كنيم كه چنين افرادى هدايت شده‌اند ، ديگر چه معنا دارد از خدا طلب هدايت كنند ؟ و اين در حقيقت تحصيل حاصل است ، و تحصيل حاصل محال است ، و چيزى كه محال است ، سؤال بدان تعلق نميگيرد ، و درخواست كردنى نيست . زيرا جوابش از مطلب بالا معلوم شد ، چون گفتيم صراط در ضمن همه سبيلها هست و گفتيم سبيلها بسيار ، و داراى مراتبى بسيارند ، چون چنين است بنده خدا از خدا ميخواهد : كه او را از صراطى ( يعنى سبيلى ) بصراطى ديگر كه ما فوق آنست هدايت كند ، و نيز از آن بمافوق ديگر . و نيز نبايد اشكال كنيم به اينكه اصلا درخواست هدايت بسوى صراط مستقيم ، از مسلمانى كه دينش كاملترين اديان ، و صراطش مستقيمترين صراطها است ، صحيح نيست ، و معناى بدى ميدهد ، چون مىرساند كه وى خود را در صراط مستقيم ندانسته ، و درخواست دينى كاملتر مىكند . چون هر چند كه دين و شريعت اسلام كاملترين اديان سابق است ، ولى كاملتر بودن شريعت مطلبى است ، و كاملتر بودن يك متشرع از متشرعى ديگر مطلبى است ديگر ، درخواست يك مسلمان و دارنده كاملترين اديان ، هدايت بسوى صراط مستقيم را ، معنايش آن نيست كه شما فهميديد بلكه معنايش اين است كه خدايا مرا به مسلمانتر از خودم برسان ، و خلاصه ايمان و عمل به احكام اسلام را كاملتر از اين ايمان كه فعلا دارم بگردان ، و مرا بمرتبه بالاترى از ايمان و عمل صالح برسان . يك مثل ساده مطلب را روشن ميسازد ، و آن اين است كه هر چند كه دين اسلام از دين نوح و موسى و عيسى ع كاملتر است ، ولى آيا يك فرد مسلمان معمولى ، از نظر كمالات معنوى ، به پايه نوح و موسى و عيسى ع مىرسد ؟ قطعا ميدانيم كه نميرسد ، و اين نيست ، مگر بخاطر اينكه حكم شرايع و عمل بانها غير حكم ولايتى است كه از تمكن در آن شرايع و تخلق بان اخلاق حاصل مىشود ، آرى دارنده مقام توحيد كامل و خالص ، هر چند از اهل شريعتهاى گذشته باشد ، كاملتر و برتر است از كسى كه بان مرتبه از توحيد و اخلاص نرسيده ، و حيات